Trong kỹ thuật nuôi thủy sản, đặc biệt là nuôi cá nước ngọt như cá tra, cá rô phi, cá trắm, cá chép…, chất lượng nước luôn được xem là yếu tố quyết định năng suất và tỉ lệ sống của cá. Trong đó, độ pH của nước đóng vai trò cực kỳ quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến sinh lý, sức khỏe và khả năng hấp thụ dưỡng chất của cá. Chính vì vậy, máy đo pH đã trở thành công cụ gần như bắt buộc đối với người nuôi cá hiện đại.

1. Vì sao phải kiểm tra pH nước ao thường xuyên?

Độ pH thể hiện tính axit hay kiềm của nước. Cá có khả năng sống trong khoảng pH khá rộng (6,5 – 8,5), nhưng nếu pH dao động mạnh hoặc vượt ngưỡng cho phép, cá sẽ bị stress, yếu dần và dễ mắc bệnh. Một số tác hại thường gặp khi pH bất ổn:

• pH thấp (dưới 6,5): Nước bị chua, gốc axit tăng lên khiến mang cá bị tổn thương. Cá dễ bỏ ăn, bơi lờ đờ, thậm chí chết hàng loạt nếu pH xuống quá thấp.

• pH cao (trên 8,5): Nước bị kiềm mạnh. Ammonia độc (NH3) tăng lên, gây sốc cho cá và làm da, mang bị viêm.

• pH dao động lớn giữa ngày và đêm: Thường xảy ra ở ao nhiều tảo. Tảo quang hợp ban ngày làm pH tăng, ban đêm giảm mạnh khiến cá bị sốc.

Chính vì vậy, việc theo dõi pH hằng ngày giúp bà con phát hiện sớm sự thay đổi của môi trường nước để có biện pháp xử lý kịp thời.

Tham khảo chi tiết: https://thbvietnam.com/may-do-do-ph.html

2. Máy đo pH – trợ thủ đắc lực cho bà con

Trước đây, bà con thường dùng giấy quỳ hoặc bột thử pH. Dù rẻ nhưng độ chính xác không cao, khó theo dõi sát sao khi ao lớn. Hiện nay, máy đo pH điện tử đã phổ biến hơn nhờ nhiều ưu điểm:

• Đo nhanh, cho kết quả chỉ trong vài giây.

• Độ chính xác cao, sai số nhỏ.

• Dễ sử dụng, ai cũng thao tác được.

• Có thể đo thường xuyên, thích hợp cho các trang trại lớn.

Máy đo pH có hai dạng phổ biến:

• Máy đo pH cầm tay (bút pH): Nhỏ gọn, giá rẻ, phù hợp với hộ nuôi nhỏ và vừa.
• Máy đo pH để bàn hoặc tích hợp trong hệ thống giám sát nước: Dành cho trang trại nuôi công nghệ cao.

Xem thêm: https://congtythbvietnam.pixnet.net/blog/posts/839077665496520934

3. Hướng dẫn sử dụng máy đo pH đúng cách

Để đảm bảo kết quả đo chính xác, bà con cần thực hiện đúng quy trình:

Hiệu chuẩn máy (calibration):

• Dùng dung dịch chuẩn pH 4.01, 7.00, 10.01 để hiệu chuẩn định kỳ.
• Nếu dùng nhiều, nên hiệu chuẩn 1 – 2 tuần/lần.

Khi đo pH:

• Nhúng đầu điện cực vào nước ao.
• Khuấy nhẹ để cảm biến tiếp xúc đều với nước.
•  Đợi vài giây cho đến khi số hiển thị ổn định.

Vệ sinh điện cực:

• Sau mỗi lần đo, rửa bằng nước sạch và lau nhẹ.
• Không để đầu đo bị khô; phải bảo quản trong dung dịch bảo quản chuyên dụng.
• Làm đúng các bước này giúp máy hoạt động bền và cho ra kết quả chính xác hơn.

4. Giải pháp điều chỉnh pH khi đo thấy bất thường

Sau khi đo, nếu thấy pH vượt ngưỡng, bà con có thể áp dụng:

Nước có độ pH thấp

• Bón vôi CaCO₃ hoặc Dolomite với liều thích hợp.
• Tăng cường thay nước nếu ao quá dơ.

Nước có độ pH cao:

• Hạn chế cho ăn để giảm lượng chất thải.
• Tạt thêm mật đường (mollases) để giảm tảo.
• Thay bớt nước khi cần thiết.

Nước có độ pH dao động ngày – đêm:

• Quản lý tảo trong ao bằng vi sinh.
• Che bớt nắng bằng lưới nếu ao quá nông.

Đặt mua máy đo pH Hanna: Tại đây

Máy đo pH tuy nhỏ nhưng có ảnh hưởng lớn đến toàn bộ quá trình nuôi cá. Việc đầu tư một thiết bị đo pH chất lượng giúp bà con chủ động hơn trong quản lý môi trường nước, giảm rủi ro, tăng năng suất và đảm bảo chất lượng cá khi thu hoạch. Nông nghiệp hiện đại không chỉ dựa vào kinh nghiệm mà còn cần sự hỗ trợ của công nghệ – và máy đo pH chính là ví dụ rõ nhất.