José Julián Martí; còn gọi là  Hôxê Macti; sinh năm 1853 mất năm 1895, nhà thơ, nhà văn, nhà yêu nước Cuba. Năm 16 tuổi ông sáng lập tờ báo "Tổ quốc tự do". Cuộc cách mạng dân tộc 1868 bùng nổ, ông bị xử sáu tháng lao dịch khổ sai, năm 1871, ông bị trục xuất sang Tây Ban Nha. Ông tiếp tục học, đậu bằng cử nhân văn chương ở Đại học Xaragôxa (Zaragoza, Saragossa). Ông viết báo và công bố những bài chính luận (1874). Sau đó ông ở Pháp, Mêhicô, Goatêmala, viết văn và dạy học. Ông trở về Cuba năm 1878; tham gia hoạt động chính trị; năm 1879, lại bị đày sang Tây Ban Nha. Từ Tây Ban Nha ông đi Niu Yooc (New York) tiếp tục liên lạc hoạt động cho cách mạng Cuba. Năm 1892, ông thành lập Đảng Cuba đảng cách mạng, lấy Niu Yooc làm trung tâm liên lạc, chỉ đạo. Ông và những người cách mạng vạch kế hoạch đổ bộ vào Cuba, đấu tranh giành độc lập cho Cuba. Năm 1895, trở về tổ quốc chiến đấu hi sinh tại Ôrientê (Oriente) 19.5.1895.