Phân loại các hợp chất hữu cơ

1. Dựa vào mạch C: Chia thành 3 nhóm lớn:

- Các hợp chất mạch hở gồm

+ Loại no: Mạch C chỉ chứa liên kết đơn. Ví dụ dãy đồng đẳng ankan C_nH_2n+2,…

+ Loại chưa no: Mạch C ngoài liên kết đơn còn chứa liên kết đôi và liên kết ba. Ví dụ anken C_nH_2n ; các ankin, ankađien C_nH_{2n - 2} ;…

- Các hợp chất mạch vòng gồm:

+ Vòng no

Ví dụ:

+ Vòng không no

Ví dụ:

+ Hợp chất thơm: có nhân benzen

- Hợp chất dị vòng:

Ngoài C còn có các nguyên tố khác tham gia tạo vòng.

Ví dụ:

2. Dựa vào nhóm chức

Nhóm chức là nhóm nguyên tử quyết định tính chất hoá học đặc trưng của một loại hợp chất.

Một số nhóm chức quan trọng.

- Nhóm hyđroxyl: - OH

- Nhóm nitro:  - NO₂

- Nhóm amin:  - NH₂

Hợp chất đơn chức: Trong phân tử có 1 nhóm chức.

Hợp chất đa chức: Trong phân tử có nhiều nhóm chức giống nhau.

Ví dụ:

HOOC - R - COOH : Điaxit

Hợp chất tạp chức: Trong phân tử có nhiều nhóm chức khác nhau.

Ví dụ: các aminoaxit

H₂N - R - COOH, HO - CH₂ - CH₂ - CHO,…

3. Một số hợpchất có nhóm chức điển hình

a) Rượu (ancol): Phân tử có (một hay nhiều) nhóm hyđroxyl (OH) liên kết với gốc hiđrocacbon.

Ví dụ:

b) Anđehit: Phân tử có nhóm chức anđehit

Ví dụ: CH₃ - CH₂ - CHO  :  propanal

c) Xeton: Phân tử có nhóm chức cacbonyl.

Ví dụ: 

d) Axit cacboxylic (axit hữu cơ): Phân tử có (một hay nhiều) nhóm chức cacboxyl

Ví dụ:

HOOC - CH₂ - CH₂ - COOH   :  axit succinic

e) Ete: Phân tử có hai gốc hiđrocacbon liên kết với nguyên tử oxi.

Ví dụ:

g) Este: Là sản phẩm của phản ứng este hoá giữa axit và rượu.

Ví dụ

CH₃ - COO - C₂H₅

h) Nitro: Phân tử có nhóm nitro (-NO₂) liên kết với gốc hiđrocacbon.

Ví dụ.

i) Amin :Amin đ ược coi là dẫn xuất của amoniac (NH₃) trong đó một số nguy ên tử H được thay thế bằng gốc hiđrocacbon.

V í dụ

k) Aminoaxit: Trong phân tử có nhóm cacboxyl (-COOH) và nhóm amin (-NH₂) liên kết với gốc hiđrocacbon.

Ví dụ:

H₂N - CH₂ - COOH axit aminoaxetic.